De groene
stad van de
toekomst

De visie van
Frans Reulink

Een tijdje geleden riep minister Ollongren van Binnenlandse Zaken in de media dat we moeten gaan bouwen in de groene gebieden buiten de stadsgrenzen. Anders wordt het binnenkort wel erg proppen. Als handreiking kondigde ze aan alvast maatregelen te nemen die de bouwregels moeten versoepelen. Ze kreeg bakken verontwaardiging over zich heen. Wie denkt de minister wel dat ze is, zomaar ons groen versjacheren? Maar ik vraag me af of het eigenlijk wel zo’n gek idee is.

Grijs en groen

Waar komt die verontwaardiging eigenlijk vandaan? Zien we voor ons geestesoog een doembeeld van betonnen reuzen uit ons polderland verrijzen? Misschien denken we nog te veel in oude tegenstellingen. Huizen zijn grijs en van steen of beton en groen, dat zijn natuurgebieden. Maar zo hoeft het niet te zijn.

De nieuwe generatie architecten, waaronder een vernieuwer als Vincent Callebaut, weet maar al te goed hoe je grijs en groen naar elkaar toe laat groeien. Hij denkt in termen van integratie en niet van landschapsvervuiling. Woningen worden groener, met groene gevels, groene daken en slimme water- en energiemanagementsystemen en ze passen in mijn ogen uitstekend in het voorstel van minister Ollongren. Tijd om de deur open te zetten voor een nieuwe, groenere toekomst waarin mens en natuur in harmonie samenleven.


Kansen

Als rechtgeaarde groen-man ben ik uiteraard voor het behoud – en de uitbreiding – van groen in Nederland. Maar die twee plannen hoeven elkaar niet tegen te spreken. Sterker nog: ik zie kansen om het ‘groen’ waar minister Ollongren het over heeft op te waarderen. Want dat groen bevindt zich voornamelijk aan de grenzen van de steden in de Randstad en bestaat veelal uit grasland. Is dat de kwaliteit die we koste wat kost vast willen houden? Ik denk het niet. Bouwen in die gebieden geeft ons meteen de gelegenheid om daar groene impulsen aan te geven, met een variëteit aan vegetatie van goede kwaliteit die de naam ‘natuur’ eer aandoet. Dan promoveer je zo’n weiland tot natuurgebied, met alle voordelen van dien, en kunnen mensen ook echt ‘in de natuur’ wonen. Daarmee kunnen we niet alleen woonruimte verschaffen, maar ook dromen uit laten komen.

Weg met asfalt

Ik denk dat haar plan zo gek nog niet is. Op twee voorwaarden. Eén: we nemen afscheid van onze vastgeroeste ideeën over bouwen en wonen. En twee: we doen hetzelfde met vervoer en infrastructuur. Want in de stad van de toekomst is geen plaats meer voor asfalt. Drastisch? Ik vind van niet. Een paar decennia geleden kookten en stookten we er nog lustig op los op zo’n beetje alles wat maar voor handen was. Gas bijvoorbeeld. Nu zijn we ervan doordrongen dat dat geen toekomstbestendig model meer is. En dus gaan we het anders doen.
De gasaansluitingen verdwijnen op afzienbare termijn uit onze woningen, die ontwikkeling is al in volle gang. Wat volgt zijn de elektriciteitsaansluitingen en de rioolnetwerken. Huizen worden steeds meer zelfvoorzienend. Die ondergrondse infrastructuur hebben ze dan alvast niet meer nodig. En als we dat onder de grond voor elkaar kunnen krijgen, dan kan het ook boven de grond.

Ander uitzicht

Wat mij betreft stopt die ontwikkeling niet bij de huizen, ook onze wegen moeten groener. En daarom pleit ik ervoor om ze niet meer aan te leggen. Geen asfalt in de groene steden van de toekomst. Maar hoe komen we dan van A naar B? Ook daarin zien we nieuwe trends die zich razendsnel ontwikkelen. Geen bezit meer, maar gebruik. Als ik aanhaak op die ontwikkeling, denk ik aan centrale systemen met verzamelpunten die het vervoeren van mensen mogelijk maken zonder dat daar asfalt aan te pas komt. Hebben we gelijk ook geen parkeerplaatsen meer nodig in die nieuwe wijken. Kijk je eens tegen groen aan in plaats van tegen blik.

Ik daag u uit

Misschien vindt u het nu nog moeilijk om voor te stellen, maar dat betekent niet dat het onmogelijk is. De tijd haalt ons voortdurend in met innovaties waar we niet eens zo lang geleden helemaal geen weet van hadden. Ik weet zeker dat dat met asfaltloze wijken ook gaat gebeuren. Hoe dat er allemaal uit gaat zien? Bij de Enk hebben we daar allerlei ideeën over, maar we kunnen het niet alleen. En daarom daag ik u uit: laat u zich ook niet remmen door vastgeroeste patronen en droomt u net als wij van een écht groene toekomst, denk dan met ons mee. Want de weg naar de toekomst is geplaveid met vernieuwende ideeën, niet met asfalt.

Frans Reulink

Directeur/eigenaar
de Enk Groen & Golf
De Vernieuwers


De 'Singapore Supertrees'
komen naar Nederland

ANNE EN SOPHIE ONDERZOEKEN DE POLITIEKE EN ORGANISATORISCHE
KANT ACHTER DE REALISATIE VAN DE SUPERTREES

In Singapore maken ze groene dromen waar. Daar, in Gardens by the Bay, een park dat bijdraagt aan de ambitie om van Singapore een ‘stad in een tuin’ te maken, staan de Supertrees. 18 bouwwerken van 25 tot 50 meter hoog, met een kern van gewapend beton en een stalen frame. Met panelen voor beplanting en ecologisch duurzame functies zoals energieopwekking, luchtcirculatie en waterretentie. De Supertrees zijn niet alleen de thuisbasis voor ongeveer 163.000 planten in meer dan 200 verschillende soorten – en de dieren die ze aantrekken – maar bieden ook beschutting, ontspanning en vertier voor mensen.
’s Nachts komen ze tot leven met verlichting en geprojecteerde media, allemaal zelfvoorzienend en mogelijk gemaakt door de opgewekte zonne-energie.

De eerste Nederlandse Supertree
Bij De Enk Groen & Golf zijn we geïnspireerd door de Supertrees; we zijn ervan overtuigd dat ze het ook heel goed zouden doen in ons land. Zoveel vernuft in één staaltje innovatieve techniek, goed voor mens, dier en plantenrijk; wij zien daar in Nederland volop toepassingen voor. We willen dan ook de eerste zijn die de Supertrees naar Nederland halen. En daarom hebben we er alvast één laten bouwen. Maar zo’n innovatie til je niet in je eentje van de grond. Daar zijn partners voor nodig, stakeholders en beleidsmakers. Wie zijn dat en waar vind je ze? Dat gaan Anne en Sophie voor ons uitzoeken. In Singapore. Al met al zijn de Supertrees een mooi voorbeeld van hoe mens, natuur en technologie samen kunnen komen, om zo de stad niet alleen voor nu, maar ook voor de toekomst groener, duurzamer en leefbaarder te maken en houden voor al zijn inwoners.

De organisatie achter de Supertrees

Anne van der Krol en Sophie Derksen zijn
derde-jaars studenten Bestuurs- en Organisatiewetenschap aan de Universiteit Utrecht. Voor het internationale Research Project van hun studie, richten zij zich de komende maanden op het innovatiemanagement rondom

de Supertrees in Singapore. Anne en Sophie: “De inzichten en de kennis die wij de afgelopen twee jaar hebben opgedaan, zetten we in om te onderzoeken hoe de organisatie achter de Supertrees is opgebouwd. De overheid werkt in dit project nauw samen met veel internationale private organisaties in verschillende disciplines. Hoe gaan al deze organisaties een gemeenschappelijke visie delen voor het opzetten van een dergelijk project? En hoe ontstaat er draagvlak voor zo’n groot duurzaamheidsinitiatief als de Supertrees?”

De politieke en organisatorische kant
Anne en Sophie zijn twee van de twintig studenten die zich gaan bezighouden met de onderzoeks-
vraag “Hoe organiseren innovatiemanagers in Singapore duurzaamheidsinitiatieven binnen een stedelijke context?” De komende weken gaan zij meer kennis verzamelen over hun deel van het project, de Supertrees, en concrete onderzoeks-
vragen opstellen die vooral inzicht gaan geven in de politieke en organisatorische kant.
Daarbij komen vragen aan de orde als: Hoe zorg je ervoor dat alle verschillende disciplines dezelfde visie delen? Hoe krijg je stakeholders zo ver om te investeren in zo’n groot duurzaamheids-initiatief? Wat levert het op voor bijvoorbeeld de publieke ruimte? Welke organisaties hebben hier belang bij?

De Enk sponsort onderzoek in Singapore
Om antwoord te krijgen op deze vragen - en meer - reizen de twee studentes in november naar Singapore. Zij gaan daar onder andere praten met heel veel betrokkenen. Geen oppervlakkige enquêtes, maar diepte-interviews die duidelijk moeten maken hoe Singapore succesvol de basis heeft gelegd voor deze superinnovatie.

De Enk Groen & Golf gaan we graag de samenwerking aan met Anne en Sophie en zijn we als sponsor betrokken bij hun onderzoek. Met de uitkomst hopen we de Supertrees ook in Nederland succesvol te kunnen implementeren.

Dit artikel online delen: