IEDER ZIJN VAK
Specialistisch sportveldenonderhoud in
de gemeente Heerenveen
Zorgeloos Groen groeit door naar Drie Smaken Groen
Een doorontwikkeld concept voor elke buitenruimte
Wie weleens langs de lijn staat bij een voetbalwedstrijd, weet dat een veld het lekkerste speelt als het er groen en mooi gemaaid bij ligt. Dat lijkt vanzelfsprekend, maar er schuilt een wereld van vakmanschap, planning en samenwerking achter. In de gemeente Heerenveen zorgt De Enk Groen & Golf al tien jaar voor goed bespeelbare sportvelden. Het onderhoudscontract wordt dit jaar opnieuw verlengd. Beheerder openbare ruimte Piet Vaartjes en bedrijfsleider Peter Koop van De Enk vertellen wat deze samenwerking zo succesvol maakt.
Piet Vaartjes Beheerder openbare ruimte bij gemeente Heerenveen
UITBESTEDEN
Piet Vaartjes is verantwoordelijk voor het onderhoud van de openbare ruimte in de gemeente Heerenveen. Alles is er: maaimachines, hoogwerkers, vrachtwagens en de groenmedewerkers. Maar de machines en vakmensen voor sportveldenonderhoud niet. Daarom laat hij dat stuk over aan De Enk Groen & Golf. ‘Omdat het specialistisch werk is’, vertelt hij. ‘Het is voor ons niet te doen om daarvoor de machines aan te schaffen en mensen met de juiste vakkennis aan te nemen.’
GEZONDER GRAS
Een van die specialistische machines is een kooimaaier. ‘Die knipt het gras in plaats van het af te slaan’, vertelt Peter Koop. ‘Dat levert een mooier en gezonder resultaat op. Maar daar hoort ook een vakman bij die met de machine kan omgaan.’ Dat geldt voor onderhoudswerkzaamheden als bezanden, beluchten, doorzaaien en beregenen. De machines die De Enk daarvoor inzet, kunnen niet zonder specifieke sportveldkennis.
Peter Koop Bedrijfsleider
bij De Enk
“We kijken naar drainage en naar wat de bodem nodig heeft aan bemesting. Sportveldenbeheer is geduldig zoeken naar wat een veld nodig heeft.’” - Peter Koop
GEEN VELD HETZELFDE
In Heerenveen gaat het bovendien om een groot en divers gebied: 48 sportvelden op in totaal 13 complexen. ‘Het hele rondje is 75 kilometer lang’, zegt Peter Koop. ‘En in dat uitgestrekte gebied komen we zand, klei en veen tegen als ondergrond. Een standaardaanpak bestaat dus niet. Wat op het ene veld werkt, kan op het andere juist verkeerd uitpakken. Soms wil gras niet aanslaan en is niet meteen duidelijk waarom. Dan kijken we naar drainage en naar wat de bodem nodig heeft aan bemesting. Sportveldenbeheer is geduldig zoeken naar wat een veld nodig heeft.’
Meebewegen met het klimaat
Het klimaat heeft daarin steeds meer een stem. ‘Beluchten met een holle pen doen we bijvoorbeeld niet als het heel droog is. Dat geeft alleen maar extra uitdroging. En doorzaaien doen we bij voorkeur als het niet te warm is, anders ontkiemt het gras niet’, zegt Koop. Het voordeel is dat De Enk kan putten uit kennis van en ervaring met de professionele sportwereld. Voor Vaartjes is het fijn om die kennis bij de hand te hebben. ‘Ik ben zelf geen specialist’, zegt hij. ‘Maar het is fijn om te kunnen sparren met iemand die dat wel is. Zeker als we tegen bepaalde problemen aanlopen, zoals natte plekken of uitdroging in een veld, zodat we samen tot een verbeterplan kunnen komen.’
"Ik ben zelf geen specialist, maar het is fijn om te kunnen sparren met iemand die dat wel is"
- Piet Vaartjes
RUIMTE VOOR HET ONVERWACHTE
Daarover heeft Vaartjes wekelijks overleg met De Enk-projectleider Jan Broersma. Hij zorgt ervoor dat zowel het periodieke onderhoud als meldingen van de clubs een plek krijgen in de planning. Maar niet alles valt te plannen. Doet zich tussendoor iets voor, zoals mollen, dassen of vogels die gaten maken in een veld, dan wordt er direct actie ondernomen. ‘Dat moet ook wel, want het veld moet de volgende dag weer bespeelbaar zijn’, zegt Piet. In het bestek is daar rekening mee gehouden. Er zijn afspraken en budgetten, maar er is ook ruimte voor de oplossing van onverwachte problemen. Voor de gemeente betekent dat ontzorging en kwaliteit, voor De Enk korte lijnen, duidelijke afspraken en ruimte om mee te denken. En dat allemaal met de noordelijke mentaliteit die de samenwerking typeert: doen wat je zegt en zeggen wat je doet.
DUURZAAM ZONDER CHEMIE
Gemeente Heerenveen werkt al decennialang zonder chemische middelen en is daarmee een voorloper. Duurzaamheid is dan ook een must. ‘We houden de grasmatten zo dicht mogelijk om te voorkomen dat onkruid zich kan nestelen’, vertelt Koop. ‘En als het ondanks dat toch staat, verwijderen we het zo veel mogelijk mechanisch. Dat er soms toch wat onkruid staat is niet erg, als de velden maar veilig en bespeelbaar blijven.’
DE MENSELIJKE FACTOR
Sportveldenbeheer blijft een kwestie van zoeken naar de balans tussen ecologie, veiligheid, speelkwaliteit en praktische haalbaarheid. Daarbij blijven de ‘ogen in het veld’ onmisbaar. ‘De mensen van De Enk kennen de routes en vinden hun weg op de sportparken. Ze weten welke plek snel uitdroogt, waar een eerdere ingreep wel of niet werkte en bij welke melding meteen actie nodig is’, zegt Vaartjes. Die kennis staat niet in een bestek, maar maakt in de uitvoering veel verschil. De combinatie van vakkennis, korte lijnen en vertrouwdheid met de praktijk maakt dat de samenwerking blijft werken. Of, zoals Vaartjes het zegt: ‘Na al die jaren voelen de mensen van De Enk als collega’s.’
