DE TOEKOMST VAN BUITEN
De grote thema's voor de komende jaren
In dit magazine hebben we het over de projecten en ontwikkelingen van vandaag. Over nieuwe machines, AI en robotisering. Over golfbanen die zonder chemie in topconditie moeten blijven en sportvelden waar kwaliteit steeds belangrijker wordt. Onder al die onderwerpen ligt een grotere vraag: hoe voeg je als groenbedrijf waarde toe aan een wereld die snel verandert? Die vraag legden we voor aan de directie van De Enk, Frans Reulink en Gerard van der Werf.
Uitstootvrij in 2045
Een aantal grote thema’s bepaalt de richting van De Enk. Een ervan is duurzaamheid. Gerard: ‘We hebben voor onszelf bepaald dat we in 2045 CO₂-neutraal zijn, ook zonder compensatie. Gewoon geen uitstoot meer. Niet omdat het moet, maar omdat het past bij de filosofie van De Enk. Onze medewerkers identificeren zich daarmee en het trekt ook mensen aan die daar graag aan willen bijdragen.’
Duurzaamheid als rode draad
CO₂-reductie is een belangrijke pijler van het duurzaamheidsbeleid, maar duurzaamheid gaat bij De Enk verder dan uitstoot alleen. ‘Biodiversiteit speelt net zo goed een rol’, zegt Frans. ‘Met de juiste beplanting, inrichting en beheerkeuzes kunnen we bijdragen aan buitenruimtes waar mensen, planten, dieren en insecten beter gedijen.’ En dan is er ook nog de sociale kant. Zij-instromers, mensen met verschillende achtergronden en medewerkers die zich binnen het bedrijf willen ontwikkelen, passen bij een organisatie die vooruit wil. Of zoals Gerard het verwoordt: ‘Niemand wordt uitgesloten bij De Enk.’
Mens en machine
Tegelijkertijd zijn goede vakmensen steeds schaarser en hun kennis steeds waardevoller. Gerard: ‘Daarom kijken we naar hulp voor hen, van machines en robots. Niet om mensen overbodig te maken, maar om repeterend werk van hen over te nemen. Autonoom maaien met maairobots en scannen met machines doen we al. In de toekomst zien we een rol weggelegd voor humanoïde robots, een soort ‘hoveniersbuddy’. We onderzoeken nu wat die ontwikkeling voor ons kan betekenen. Zo kan technologie ruimte maken voor het echte vakwerk.’
'Omdat er weinig grond beschikbaar is, gaan we steeds meer de lucht in.'
Frans Reulink
'Op golfbaan Nieuwkerk tillen we de baan letterlijk op.'
Gerard van der Werf


TIJD WINNEN MET AI
Ook AI gaat daarbij een rol spelen. ‘En dan bedoel ik niet alleen in machines die we gebruiken, maar ook op kantoor’, zegt Gerard. Bijvoorbeeld bij de planning en administratie. Het is nu al een handig hulpmiddel voor onze werkvoorbereiders en projectleiders om verslagen te maken van bouwvergaderingen. Dat scheelt enorm veel tijd. Tijd die zij dan kunnen besteden aan dingen die een computer niet kan.’

DE WIJK VAN DE TOEKOMST
Uitdagingen zijn er nog genoeg. Zo vraagt de klimaatverandering om meer groen om hitte te weren, vooral in de stedelijke gebieden. ‘De wijk van de toekomst gaat er anders uitzien’, voorspelt Frans. ‘Om steden leefbaar te houden, ruilen we ruimte voor auto’s in voor meer bomen en meer groene verblijfsplekken. En omdat er weinig grond beschikbaar is, gaan we steeds meer de lucht in. Maar dan wel mét groen aan gevels en op daken. Nu al neemt groen een belangrijke plek in bij het ontwerp van gebouwen. Dat wordt in de toekomst alleen maar meer.’
AANPASSEN AAN HET KLIMAAT
Het is en blijft natuur waarmee De Enk werkt. En natuur heeft water nodig. In de juiste verhouding en op het juiste moment. Maar dat is niet meer vanzelfsprekend. Lange droge periodes wisselen zware regenval af. ‘Daarom denken we na over vragen als: hoe vangen we water op en houden we het langer vast, zodat we het kunnen gebruiken als het droog is’, zeggen Frans en Gerard. ‘Bij daktuinen doen we dat al, bij sportvelden en golfbanen komt dat ook. Daarnaast zijn we ook bezig met de ontwikkeling van grassoorten die beter passen bij extreme omstandigheden.’ Dat vraagt om de juiste kennis, maar ook om de bereidheid om te leren van plekken waar het klimaat al extremer is. ‘We hoeven niet alles zelf uit te vinden. In zuidelijke landen is men hier al langer mee bezig. Via leveranciers komt die kennis ook naar ons toe.’
‘We denken mee met onze klanten en lossen proactief problemen voor ze op’
Gerard van der Werf
KENNISPARTNER
Zo wordt De Enk meer en meer een kennisbolwerk dat dankzij de reikwijdte – van kortgrasbeheer tot intensieve daktuinen – complexe projecten aankan. ‘We denken mee met onze klanten en lossen proactief problemen voor ze op’, zegt Gerard. Bouwbedrijven die kwaliteit belangrijk vinden, komen daardoor graag terug. Landschapsarchitecten vinden het fijn als wij hun ontwerpen uitvoeren, omdat ze erop kunnen vertrouwen dat het eindresultaat ook echt wordt zoals zij het bedacht hebben. Zo maken we samen onze missie waar: de wereld buiten mooier maken, voor mens en milieu.’