DE HELDEN VAN DE VELDEN
Sportveldonderhoud is topsport achter de schermen
Een mooi sportveld, groen, strak gemaaid, in keurige banen en met helderwitte lijnen; we vinden het heel normaal. Maar is dat eigenlijk wel zo gewoon? Want zo’n veld krijgt week na week noppen, slidings en wisselende weersomstandigheden te verduren. De ene keer heftige regenbuien, dan weer extreme hitte. Hoe blijft het dan toch dat mooie groene decor waar we zo aan gewend zijn? Dankzij de jaarlijkse grote beurt. Paul Baas, projectleider stadion-teams, en Arthur Berends, bedrijfsleider kortgrasbeheer, vertellen hoe zij die aanpakken. Bij prof- én amateurclubs.
Arthur Berends Bedrijfsleider kortgrasbeheer, De Enk
Voorbereiden op voetbalseizoen
Een veldsport als voetbal wordt eigenlijk in het verkeerde seizoen gespeeld, vindt Paul Baas. ‘De competities spelen zich grotendeels af in het najaar en in de winter, als het gras minder groeit en de omstandigheden voor grasgroei slechter worden’, zegt hij. ‘Daarom nemen we in de groeizame periode maatregelen om te zorgen dat de velden die periode goed doorstaan.’ Dat begint al halverwege april. ‘Dat klinkt als een onhandig moment – de competities zijn dan nog in volle gang – maar voor ons is het logisch’, vertelt Arthur Berends. ‘De velden hebben namelijk minimaal tien weken nodig om te herstellen en weer klaar te zijn voor het nieuwe seizoen. Als het klimaat meezit. En dat is ieder jaar weer een heel gepuzzel. In januari gaan we al met de clubs in gesprek over wat er precies moet gebeuren en maken we de planning. Uitlopen is geen optie. De competitie wacht niet op ons.’
Diagnose per veld
Meestal gaat het om groot onderhoud. De grasmat blijft gewoon liggen, maar krijgt een opfrisbeurt met behandelingen als schoonschrapen en ongewenste grassen weghalen, verticuteren, beluchten, bezanden, inzaaien en bemesten. Wat er precies moet gebeuren, hangt af van de staat van het veld. Elk jaar bekijkt het grasteam van De Enk per veld wat er nodig is om het weer in optima forma te krijgen.
GROTERE INGREPEN
Soms is zo’n opfrisbehandeling niet genoeg. ‘Als velden verouderd zijn, kampen met problemen als vocht of als een club wil overstappen op een nieuw systeem, bijvoorbeeld een hybride veld, dan moeten we renoveren’, vertelt Paul. ‘Dan halen we de toplaag eraf – of zelfs de hele basis – en bouwen we het veld opnieuw op. Dat is ook het ideale moment om zaken als veldverwarming aan te leggen, ook als die niet meteen in gebruik genomen wordt. Achteraf is dat namelijk een veel grotere ingreep.’
VELDTRANSPLANTATIE
Uiteindelijk wordt het veld opnieuw ingezaaid en bemest. En dan is het wachten tot het gras weer stevig en gezond is. In sommige gevallen is daar geen tijd voor. ‘Profclubs als Ajax en PSV hosten in de zomermaanden allerlei evenementen en concerten’, legt Arthur uit. ‘Als die reeks is afgelopen, hebben we nog maar een paar dagen voordat de competitie weer begint. Dan kiezen we voor herbezoding: een grasmat die op een andere locatie gekweekt is. Die wordt in één keer naar het stadion verplaatst. De kwaliteit is heel hoog. Bij PSV leverde dat een grasmat op die afgelopen seizoen uitgeroepen is tot beste van Nederland.’
Paul Baas Projectleider stadion-teams, De Enk
GROTERE BELANGEN, HOGERE LAT
In principe verschilt de behandeling van een profveld niet van die van een amateurveld. ‘Bij profclubs ligt de lat hoger’, legt Paul Baas uit. ‘Daar werken we met hulpmiddelen als groeilampen, veldverwarming en beregening. Daardoor kunnen we meer sturen en zijn we minder afhankelijk van het weer. De belangen zijn ook heel anders. In de wereld van het betaald voetbal kijkt iedereen mee: spelers, staf, supporters en televisiekijkers. Maar ook een organisatie als de UEFA, die weer bepaalde eisen stelt aan het veld.’


Klimaat en energie
Dit willen we: klimaatneutraal in 2035
Dit doen we:
- Overstappen naar elektrische voertuigen en gereedschappen,
- Als dat niet kan: overstappen op biobrandstoffen, zoals HVO100, een fossielvrije diesel uit hernieuwbare grondstoffen met 90% minder CO2-uitstoot.
- Compensatie voor onze CO₂
- uitstoot door te investeren in gecertificeerde duurzaamheidsprojecten via de DKV Climate-pas.
GRENZELOOS LEREN
Dat maakt van veldonderhoud een sport op zich. Een sport die óók training nodig heeft. ‘Daarom zitten we in het innovatieplatform van de KNVB, samen met andere partijen, van een hybridesystemenleverancier tot waterspecialisten’, zegt Arthur Berends. ‘Daarin denken we voetbalbreed mee over hoe we de velden in Nederland beter kunnen maken. We delen kennis en leren van elkaar, met als belangrijkste doelen innovatie, duurzaamheid en kwaliteitsverbetering. Daarbij kijken we ook over de grens, bijvoorbeeld bij clubs in Engeland.’
DE STILLE STER VAN DE WEDSTRIJD
En zo begint het nieuwe seizoen al lang voor de eerste aftrap. Terwijl spelers en supporters uitkijken naar de wedstrijden, werken de teams van De Enk achter de schermen aan de basis waarop het allemaal moet gebeuren. Meter voor meter, grasspriet voor grasspriet. Want een goed veld is ondanks droogte, hitte of hevige regenval altijd groen, sterk en klaar voor de wedstrijd. En bijna niemand staat erbij stil wat er allemaal aan voorafgaat.


Circulair en materiaal
Dit willen we: 50% circulair in 2035
Dit doen we:
- Onze afvalstromen en -hoeveelheden in kaart brengen met als doel ze te verminderen én er een meerwaarde uit te halen,
- Tweedehands materialen aanbieden als optie in onze offertes om hergebruik te stimuleren, zoals tegels standaard hergebruiken op vegetatievrije zones op extensieve daktuinen,
- Brainstormsessies houden over standaardmaterialen met een lagere milieukostenindicator (MKI) en ze later aanbieden,
- De R-ladder toepassen in onze bedrijfsprocessen,
- Het gesprek aangaan met onze opdrachtgevers over de mogelijkheden voor het hergebruik van materialen.


Biodiversiteit en groenbeheer
Dit willen we: de biodiversiteit behouden en verbeteren
Dit doen we:
- Leaflet met 15 praktisch toepasbare tips om de biodiversiteit te bevorderen, standaard bij al onze offertes,
- Mogelijkheden verkennen om zo veel mogelijk On the way to PlanetProof en biogecertificeerd in te kopen,
- Kruidenmengsels toevoegen aan sedumdaken om monocultuur te voorkomen,
- De meetlat biodiversiteit voor stedelijke gebieden en golfbanen gebruiken.




Milieu
Dit willen we: een buitenruimte die mens en milieu gezond houdt.
Dit doen we:
- Gebruik van gewasbeschermingsmiddelen drastisch verminderen en tegelijkertijd kwaliteit en veiligheid waarborgen,
- In gesprek gaan met leveranciers om kansen voor samenwerking en kennisuitwisseling tussen verschillende sectoren te verkennen,
- Intern het gesprek aangaan om kennis te delen.


Sociaal
Dit willen we: inclusiviteit, gelijkheid en maatschappelijke betrokkenheid.
Dit doen we:
- Een inclusief aannamebeleid en een veilige, diverse en respectvolle werkplek,
- Inzetten op duurzame inzetbaarheid, zodat onze mensen niet alleen gezond en met plezier werken, maar ook van een vitaal en gelukkig pensioen kunnen genieten,
- Ontwikkelingsmogelijkheden voor onze medewerkers aanbieden.